2013-01-09   Zatrzymania celne jako element walki z naruszeniami praw własności intelektualnej w UE w latach 2013-2017

Masowe naruszenia praw własności intelektualnej w obrocie towarowym stanowią obecnie
problem globalny. Tylko w 2011 r. działania służb celnych na terytorium całej UE
doprowadziły do zatrzymania prawie 115 milionów sztuk towarów o wartości rynkowej
oryginałów 1.3 miliarda euro. Liczba wniosków o podjęcie działań celnych przekroczyła 2011
r. 20 tysięcy. OECD przewiduje, że w 2015 roku globalna wartość podrabianych produktów
wyniesie już 1,77 tryliona dolarów. r.

Aby uzmysłowić sobie znaczenie innowacyjności dla polityki ekonomicznej UE wystarczy
przypomnieć, że popieranie i rozwój wiedzy i innowacyjności stanowi jeden z trzech
priorytetów zapisanych w komunikacie Komisji Europejskiej: „EUROPA 2020. Strategia
na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”.

W latach 2009-2012 działania UE w obszarze ochrony celnej skupiały się na udoskonalaniu
istniejących regulacji prawnych, wzmacnianiu współpracy operacyjnej pomiędzy służbami
celnymi i przemysłem oraz rozwijaniu współpracy międzynarodowej w zakresie zwalczania
naruszeń praw własności intelektualnej.

W dniu 10 grudnia 2012 r. na stronach Komisji Europejskiej został udostępniona uchwała
Rady UE w przedmiocie Planu Działań Celnych w celu zwalczania naruszeń praw własności
intelektualnej na lata 2013-2017 (Council Resolution on the EU Customs Action Plan
to combat IPR infringements for the years 2013 to 2017) (dalej jako: „Plan Działań 2013-2017”).
Dokument jest dostępny w języku angielskim na stronach Komisji Europejskiej.

Przyjęty dokument stanowi kontynuację dotychczasowej strategii UE, która dąży
do zapewniania jak najbardziej efektywnej ochrony praw własności intelektualnej
na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej. Strategia ta zakłada zarówno tworzenie dalszych
ram prawnych w tym zakresie, jak również stawia sobie za cel zapewnienie  efektywnego
ich egzekwowania. Ochrona celna stanowi przy tym kluczowy element wskazanego systemu.

Zasadniczo, Plan Działań 2013-2017 stanowi kontynuację dotychczasowych działań UE
w obszarze działań celnych. Przyjęte modyfikacje wynikają przede wszystkim z doświadczenia
zdobytego przez cztery ostatnie lata oraz biorą pod uwagę ograniczone możliwości  kadrowe
odpowiedzialnych służb.

Plan Działań 2013-2017 formułuje cztery cele strategiczne działań UE:

  1. Efektywną implementację i monitorowanie nowych regulacji prawnych w obszarze
    działań celnych, w tym:
    1. Działania edukacyjne – publikacja poradnika dt. procedury składania wniosków
      o podjęcie działań, przygotowanie wytycznych w sprawie procedur celnych,
    2. Uzyskanie pełnej sprawności systemu COPIS,
    3. Przygotowanie corocznych raportów z wykonania Planu Działań;
  2. Zwalczanie głównych trendów w handlu podrabianymi towarami, w tym:
    1. Przygotowanie strategii dostosowanych do specyfiki rynku przesyłek i poczty,
    2. Rozwijanie systemów zarządzania ryzykiem;
  3. Zwalczenie handlu towarami pirackimi w odniesieniu do całego międzynarodowego
    łańcucha dostaw:
    1. Wzmacnianie współpracy z państwami trzecimi, w szczególności Chinami i Hong-
      Kongiem,
    2. Rozwijanie wymiany informacji pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją,
      jak również Państwami Członkowskimi i Komisją a państwami trzecimi, w celu
      eliminacji handlu towarami podrabianymi,
    3. Wsparcie dla Państw Kandydujących do UE w zakresie budowania potencjału dla
      efektywnego zwalczania naruszeń praw własności intelektualnej.
  4. Rozwijanie współpracy z Europejskim Obserwatorium ds. Podrabiania i Piractwa,
    Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz innymi organami
    odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa.

Za przygotowanie szczegółowego harmonogramu wykonawczego odpowiedzialna jest
Komisja Europejska we współpracy z Państwami Członkowskimi. Zostanie on publicznie
udostępniony wiosną tego roku.